Lokale, regionale en multilaterale samenwerking

Naast de (bilaterale) samenwerking met de drie partnerlanden werkt de Vlaamse overheid ook in de regio zuidelijk Afrika op andere manieren rond beleidsthema's. Deze projecten kunnen zich toespitsen op een of meerdere partnerlanden of op de hele regio. Het gaat hier vaak over projecten van multilaterale organisaties.

Landbouw en voedselzekerheid

Naar aanleiding van de voedselcrisis van 2008 wordt jaarlijks één miljoen euro vrijgemaakt voor het Wereldvoedselprogramma (WFP). Sinds 2009 is deze bijdrage geconcentreerd op de regio zuidelijk Afrika. In 2010 werd het engagement genomen om de WFP-landenprogramma’s in Malawi en Mozambique te ondersteunen vanaf 2011. De focus ligt hierbij op het verhogen van de voedselzekerheid van kwetsbare groepen, waaronder kinderen en personen met HIV/AIDS. WFP kan in de landen naar eigen goeddunken het budget inzetten waar de nood het hoogst is.

Het World Agroforestry Centre (ICRAF) verbetert de levensomstandigheden van boerengemeenschappen in Malawi en Mozambique door het opzetten van een platform voor een geïntegreerd beheer van boslandbouw en de bevordering van gemeenschappelijke boomzaadbanken.

Gezondheid

De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) bouwt verder op een, eerder door Vlaanderen ondersteund, project aangaande de preventie van kindermishandeling. Het huidige project wil de aanbevelingen uit de landenrapporten van Malawi en Zuid-Afrika in de praktijk omzetten, zodanig dat in beide landen de capaciteit wordt opgebouwd voor een goede preventiestrategie rond kindermishandeling. Een tweede, veel omvangrijker Wereldgezondheidsproject legt zich toe op het pre- en neonataal zorgmodel in Zuidelijk Afrika. Het wil bijdragen tot een betere toegang tot reproductieve gezondheidssystemen voor vrouwen in Malawi, Mozambique en Zuid-Afrika. Een laatste Wereldgezondheidssubsidie wordt ingezet om een update van de baarmoederhalskankergids voor ontwikkelingslanden mogelijk te maken. Ook de originele versie van deze gids kwam voornamelijk met Vlaamse steun tot stand.

Het Rode Kruis wil naar analogie met de EFAM (European First Aid Manual), een Afrikaanse tegenhanger testen en invoeren in Malawi en Zuid-Afrika. De zogenaamde ‘African First Aid Manual’ vormt een basishandboek voor eerstehulp dat aangepast is aan het Afrikaanse continent.

Duurzame handel

Het VAIS steunt sinds 2008 het International Trade Centre (ITC) Supply Chain and Logistics Development Programme for Africa’s SADC Region. Dat project wil in de Zuidelijke Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenschap (SADC) de aanvoerketen en logistieke diensten van acht landen verbeteren. Hiertoe behoren ook de drie partnerlanden van het VAIS: Zuid-Afrika, Mozambique en Malawi. 

Jaarlijks wordt één miljoen euro vrijgemaakt voor projecten in het zuiden die de verbeterde handelsmogelijkheden van landbouwers hanteren als een probaat ontwikkelingsinstrument. In 2010 keurde de Vlaamse overheid 8 projecten goed onder de noemer duurzame handel. Anders dan in 2009 werd de oproep ook opengesteld voor organisaties in Malawi en dit met succes. In totaal werden 7 van de 86 ingediende projecten vanuit Malawi goedgekeurd en één uit Vlaanderen. Deze projecten zijn nu aan het opstarten.

Ondernemerschap

De Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) streeft ‘Waardig Werk’ voor iedere arbeider na. Daarom besteden de Waardig Werk-doelstellingen prioritair aandacht aan de groei in tewerkstelling en de rechten van vrouwelijke werknemers in Mozambique. VAIS steunt 3 onderdelen van dit programma rond vrouwenrechten op de werkvloer. Voor dit project werd een verlenging gevraagd tot half 2012.

Kleine ondernemers of boeren, die bij gewone financieringsinstellingen niet terecht kunnen, krijgen via microfinancieringsinstellingen (MFI’s)  leningen voor kleine bedragen, zonder dat ze daar een grote waarborg tegenover moeten stellen. De meeste MFI’s slagen er niet in om in eigen land voldoende middelen te verzamelen tegen normale markttarieven. Buitenlandse fondsen, waaronder de Vlaamse ontwikkelingsfondsen helpen deze MFI’s in het Zuiden om leningen te kunnen voorzien. Om de Vlaamse fondsen te ondersteunen bij hun risicobeheer, werd begin 2006 een Vlaams Waarborgfonds opgericht door VAIS. Dat is intussen goed voor bijna één miljoen euro. Alterfin en Incofin, twee Vlaamse ontwikkelingsfondsen kregen een erkenning van de Vlaamse overheid, waardoor ze voorstellen voor waarborgverlening kunnen indienen bij het VAIS. Verschillende projecten voor de ondersteuning van MFI’s werden al goedgekeurd, waaronder Timpac in Togo, INMAA in Marokko , ACME in Haïti en nu ook Finca Congo in DR Congo. De capaciteit van het Vlaams Waarborgfonds Microfinanciering werd in 2010 uitgebreid. Bovenop de jaarlijkse bijdrage van 248.000 euro werd een extra dotatie van 500.000 euro voorzien. In 2010 werd één waarborg verstrekt (DR Congo) en één waarborg uitbetaald (Haïti).

De vzw Ex-Change is legt zich toe op rechtstreekse uitwisseling van kennis en ervaring tussen Vlaanderen en het Zuiden.  In 2010 vonden 54 van de 180 projecten plaats in de partnerlanden van de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking, wat neerkomt op een 30% in zuidelijk Afrika.